Nederland steeds veiliger? Veel kranten en websites schrijven over een steeds veiliger Nederland. Andere media berichten juist het tegenovergestelde. Bij het lezen of horen van een nieuwsfeit over criminaliteit, gaan veel mensen er van uit dat de cijfers kloppen. Vaak worden de uitkomsten van onderzoeken naar criminaliteit overdreven of zelfs verdraaid. GeR doet onderzoek naar de betrouwbaarheid van cijfers en spreekt met criminoloog Emiel Kolthoff.

Hoe zit het met de betrouwbaarheid van cijfers in de media?

“Als eerste moet men zich afvragen wat er met cijfers bedoeld wordt. Als er gegraven wordt naar bepaalde zaken, wordt er altijd wat gevonden. Op die manier gebeurt het vaak ook met allochtonen. Als er lang genoeg gezocht wordt, is er altijd een manier om een bepaalde groep in een slecht daglicht te zetten. Het is belangrijk dat er gekeken wordt naar de betrouwbaarheid van cijfers. Het onderzoek moet herhaalbaar zijn, dus door een andere wetenschapper nog eens uitvoerbaar. Daarom moet het duidelijk zijn hoe de wetenschapper aan zijn cijfers is gekomen. Het is belangrijk dat de wetenschapper voldoet aan de criteria van wetenschappelijk onderzoek. Ook moet gekeken worden naar de omvang van het onderzoek.”

In hoeverre mogen media berichten over cijfers als ze niet eens betrouwbaar zijn?

“Dit heeft meer te maken met journalistieke ethiek dan met recht. Het is belangrijk dat de journalist op de hoogte is van het feit of cijfers kloppen of niet. De journalist moet hoor en wederhoor toepassen. Het is belangrijk dat de journalist bij meerdere wetenschappers de cijfers checkt.”

Hoe gevaarlijk is negatieve beeldvorming die ontstaat door het weergeven van cijfers die niet kloppen?

“Heel gevaarlijk. Je kunt het bijvoorbeeld betrekken op de uitslag van de Europese Verkiezingen. Na de uitslag werden er veel journalisten en politici aan het woord gelaten. Zelfs partijen die verloren hadden, spraken over een ‘fantastische uitslag’. De interpretatie is dus heel belangrijk. Omdat iedereen anders interpreteert is dit een gevoelig onderwerp. De media hebben de cijfers van onderzoeken in handen waarover zij berichten. De kijker of lezer heeft dit materiaal niet. Daarom nemen zij sneller dingen aan van de media.”

Welke misdaadmeter of cijfers zijn het meest betrouwbaar?

“Dat is heel lastig te zeggen. Bijvoorbeeld het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documenten Centrum (WODC) is heel betrouwbaar.”