Marc van Roosmalen: held van de planeet. “En held van de planeet staat niet tussen aanhalingstekens”, aldus de organisatie van Tilburg DebatStad. Gisteravond was Marc van Roosmalen na 22 jaar weer terug in Tilburg om te vertellen over zijn ervaringen als wetenschapper, bioloog, en ontdekker van meer dan 20 diersoorten.

Een podium vol met planten. Dat is het eerste wat het publiek ziet op het moment dat ze de grote zaal van popcentrum 013 binnenloopt. De avond begint met muziek van Flor de Amor. Twee vrouwen van rond de veertig in gekleurde jurken spelen gitaar en bas en zingen enthousiast op het podium. De opzwepende Latijns-Amerikaanse muziek moet de bezoekers in hun gedachte meenemen naar de Amazone in Zuid-Amerika. De gemiddelde leeftijd van de bezoekers is zeker boven de veertig. Op een paar uitzonderingen na zijn het vooral oudere echtparen die benieuwd zijn naar de verhalen van de onderzoeker. Jongeren zijn de uitzondering. Ze zijn met hun ouders mee, of het zijn studenten. Toch blijkt dat de belangstelling voor Marc van Roosmalen groot is. Alle stoelen zijn bezet en sommige belangstellenden blijven staan om het verhaal van de onderzoeker te horen.

Leven in het oerwoud

De avond begint met een gesprek met Marc van Roosmalen. In chronologische volgorde wordt zijn leven doorgenomen. Zijn vroege jeugd, studententijd, en de tijd in de Amazone komen voorbij. In de zaal hangen twee grote schermen waarop foto’s worden getoond die zijn verhaal illustreren. Grappige passages uit zijn leven komen voorbij; “In mijn studententijd had ik binnen de kortste keren twintig apen op mijn woonboot”, aldus Marc van Roosmalen. De onderzoeker is persoonlijk en geeft de mensen in de zaal een kijkje in zijn leven. Hij vertelt uitgebreid over zijn werk in de Amazone. Hoe een indiaan hem een nieuw aapje bracht in een melkblikje en hoe van Roosmalen overleefde door het leefpatroon van apen over te nemen.

Verschillende bijna-doodervaringen van de wetenschapper komen voorbij. Gevaarlijke beten door slangen en andere beesten of het eten van giftige zaden en vruchten brachten hem meerdere keren in de problemen. De onderzoeker heeft van alles meegemaakt. Het verhaal van zijn gevangenschap in Brazilië is misschien nog wel het meest indrukwekkend. “Ik werd in een cel gegooid met 60 verkrachters en moordenaars. Ik moest monddood gemaakt worden.” Uiteindelijk kwam Marc in een cel terecht met 4 andere gevangenen. Die moesten hem volgens Marc in zijn slaap vermoorden. “In gevallen van muiterij was ik de rijke wetenschapper die ze moesten hebben. Daar rekende de Braziliaanse regering op.”

Vragen

Na de pauze schuiven twee deskundigen aan om samen met Marc vragen te beantwoorden over het behoud van regenwouden en de klimaatverandering. Daan Wensing is bioloog en bedrijfskundige verbonden aan de International Union for the Conservation of Nature( IUCN) en TripleE. Prof. Dr. Frans Bongers is hoogleraar Landbouwuniversiteit Wageningen. Een vragenrondje roept verschillende vragen op. De vraag “Kunt u drie dingen noemen die wij morgen kunnen doen om boskap tegen te gaan?” zorgt voor luid applaus. Er komen vragen uit de zaal van mensen die zelf met ecologie bezig zijn, maar ook gewone belangstellenden hebben vragen. De verhalen van Marc van Roosmalen maken duidelijk indruk. Een vrouw vraagt; “Heb je nou écht met blote voeten door het Amazonegebied gelopen?” Van Roosmalen glimlacht bevestigend. Het is een van de vele dingen die hij heeft meegemaakt gedurende zijn tijd in het oerwoud.

Politiek

Naast zijn levensverhalen heeft Marc van Roosmalen het tijdens de avond over politiek en zijn kritiek op zowel de Nederlandse als de Braziliaanse regering. Zijn standpunt is dat nog steeds te weinig wordt gedaan om het regenwoud te redden. Het FSC keurmerk voor hout zou volgens de onderzoeker niet deugen, de Braziliaanse regering kapt veel meer hout dan eigenlijk mag. De bosbranden in het Amazonegebied zou hij hebben voorspeld. Tot slot is er een bijdrage van de Partij voor de Dieren. Een oorkonde voor Marc van Roosmalen als erkenning voor zijn werk als onderzoeker, wetenschapper en bioloog. “Jouw manier van werken is de enige vorm van werken met proefdieren die wij kunnen waarderen”, aldus een woordvoerster van de Partij.