Ben je wel eens jaloers? Dat hoeft niet altijd negatief te zijn. Uit onderzoek van sociaal psycholoog Niels van de Ven van de Universiteit van Tilburg, blijkt dat jaloezie twee effecten heeft: een negatieve én een positieve kant.

Er zijn verschillende onderzoeken naar jaloezie gedaan. Tijdens het Nederlandse onderzoek werd aan een deel van de in totaal 160 ondervraagde studenten gevraagd een situatie voor de geest te halen waarin ze afgunst voelden. Een ander deel werd gevraagd of ze wel eens iemand benijdden. Hierover werd hun enkele vragen gesteld. Duidelijk werd hieruit dat jaloers zijn niet alleen negatief, maar ook positief kan zijn.

 Sociaal psycholoog Niels van de Ven: “Aan de ene kant ben je echt jaloers. Je hebt iets en bent bang datgene kwijt te raken. Aan de andere kant bestaat er afgunst en benijden, waarin iemand anders iets heeft dat jij wil hebben.” Bij afgunst probeer je de ander neer te halen terwijl je bij benijden je eigen positie wil verbeteren.

 Er zijn vier situaties nodig voordat er negatieve jaloezie, dus afgunst, ontstaat. Men moet lijken op de ander, datgene waar het om gaat moet belangrijk zijn en men moet het idee hebben dat er weinig controle is over de situatie. Ten slotte moet het onverdiend zijn wat de ander heeft. Er kunnen echter ook wraakgevoelens ontstaan als je afgunstig bent. Bouwkundestudente Esmee (18) zegt dat vriendinnen soms wel eens jaloers zijn op haar: “Ik ging eens winkelen met een vriendin die zei dat de broek die ik uitgekozen had, lelijk was. Een week later liep zij rond in diezelfde broek.”

Niels van de Ven: “In de relatiesfeer kan ook jaloezie optreden. Dat kun je ook als positief ervaren. Het feit dat jij jaloers bent als jouw vriend of vriendin met een ander staat te praten, betekent dat jij blij bent met datgene dat je hebt.” Tim (25), student Communicatiewetenschappen: “Als mijn vriendin met andere jongens staat te praten word ik jaloers, maar ik doe er niks tegen. Ik slik het gewoon.”

 Het feit of er sprake is van afgunst of benijden, hangt onder andere af van de mate van succes die de ander heeft. Is het verdiend, dan speelt benijden een grote rol. Is het onverdiend, dan heeft afgunst de leidende rol. Studente Bouwkunde, Nikkie (17): “Ik ben soms jaloers op mijn zus, als zij wel wat krijgt van mijn ouders en ik niet.”

 Het blijft een veelbesproken onderwerp en boven alles hebben veel mensen ermee te maken. Of je het nu positief opvat of niet, jaloezie wordt over het algemeen als een negatieve eigenschap ervaren. Toch heeft niet iedereen heeft last van jaloezie. Erwin (23), student Bouwtechnische Bedrijfskunde: “Ik ben nooit jaloers. Ik sta sterk in mijn schoenen.”