Na de aardbeving in Haïti is opwinding ontstaan over het begraven van overledenen. De regering wil massagraven, maar de gelovige Haïtianen zijn het daar niet mee eens. Volgens een van de officiële religies in het land, Voodoo, zijn massagraven ontheiliging van de doden. Bij een Voodoobegrafenis horen rituelen voordat de overledenen rust heeft, dit is nu niet mogelijk. Wat is Voodoo eigenlijk en waarom is dit geloof zo belangrijk voor Haïti?

 Bezeten door de Duivel

De aardbeving kwam voor veel inwoners van Haïti niet als een verassing. Het land is namelijk tweehonderd jaar vervloekt door Voodooaanhangers. Aan het eind van de achttiende eeuw probeerden de slaven in Haïti van de Franse overheersing af te komen. Toen dit niet lukte, riepen ze de hulp van Satan in. De Haitïanen sloten vervolgens een pact met de duivel tijdens een Voodooceremonie. In ruil voor onafhankelijkheid verkochten de Haïtianen hun ziel aan de duivel. De Haïtianen kregen hun zin, het land werd onafhankelijk. Toch zijn veel Voodooaanhangers het erover eens dat ongeluk het land blijft achtervolgen.

Voodoo als officiële religie

Voodoo is ontstaan in de Afrikaanse cultuur en vervolgens met de slaven mee verhuisd naar het Caribisch gebied. In Haïti is het geloof sinds 2001 benoemd tot een officiële religie. Volgens de religie heeft God de wereld geschapen en er bestaan honderden goden, godinnen en onzichtbare krachten. De goden kunnen goed of slecht zijn en zelfs hun intrek nemen in een mensenlichaam. “Voodoo-aanhangers proberen contact te zoeken met geesten voor een gelukkig leven”, zegt Marcel Catsburg, taalkundige en afgestudeerd in Haïtiaans Creoolse taal. Catsburg onderzocht de laatste vijf jaar het Voodoogeloof in Haïti. De onderzoeker snapt de ophef over massagraven goed. “Bij een Voodoobegrafenis horen bepaalde rituelen. Het Voodoogeloof heeft ingewijden en niet-ingewijden gelovigen. Voor de ingewijden gelovigen wordt bij een begrafenis een speciale ceremonie gehouden”, aldus Catsburg. “De overledene moet losgemaakt worden van de Voodoogeest. Als het ware zijn de aanhangers getrouwd met een geest en dit huwelijk moet ontbonden worden.” Volgens Catsburg moet de ziel uit het lichaam bevrijdt worden. Gebeurt dit niet, loopt de overledene risico op een dolende ziel. Bij Voodoopriesters zit een combinatie van angst en onzekerheid achter de massagraven denkt Catsburg. “Aan de ene kant vragen ze zich af of de goden en geesten niet boos worden. Aan de andere kant hebben ze groot verdriet hoe de overledenen begraven worden.” Zal Haïti dan echt vervloekt zijn?

 Duivelsvloek

Volgens Catsburg grijpt men bij elke ramp die zich voordoet op het eiland, terug naar de duivelsvervloeking van tweehonderd jaar geleden. “Voodoo heeft nou eenmaal een enorme invloed op Haïti, maar ik heb moeite met deze vloek. Er kan niet met zekerheid worden gezegd of deze wel heeft plaatsgevonden. Deze vloek is typerend voor het Voodoodenken en voor de Haïtianen een verklaring voor de toestanden in het land.”