Een decadente tennisbaan naast een volgepropt schoolgebouw. Een architectureel hoogstandje van een flatgebouw dat de trieste huisjes van de favela overschaduwt. São Paulo is een stad van tegenstrijdigheden. Een stad dat in de blender is gegooid en op de aarde is gekwakt. Een enorm boeiende en varierende stad. En door het inwonersaantal van 20 miljoen, zijn er binnen die stad verschillende stadjes onstaan. De favela´s zijn hier een goed voorbeeld van. Bijvoorbeeld de sloppenwijk ´Paraíso`, een wijk dat tussen de hoge flatgebouwen een eigen leven is gaan leiden.

Bij sloppenwijken dacht ik altijd aan armzalige hutjes en kindjes met bolle buikjes. Niet meteen aan restaurants, theaters en zwembaden. Wij bevooroordeelde Hollanders moestrn ons beeld dan ook even bijstellen toen we in Paraíso uit de bus stapte. Geen zanderige bende, maar een netjes geasfalteerde weg. Naar een lekker koud colaatje hoef je niet lang te zoeken en een leuk dvdtje koop je zo op straat.

Met twintig blanken proberen onopvallend door dit stadje heen te lopen, is niet bepaald realistisch. Mensen blijven staan en gapen ons schaamteloos aan. Tja, het ziet er natuurlijk allemaal wel een beetje toeristisch uit met die dikke zonnebrillen en fotocamera´s. Dat laatste apparaatje mogen we wel gebruiken, maar niet te veel en vooral niet op bepaalde plaatsen waar het nog wel eens gevaarlijk zou kunnen zijn. Daarmee worden de huizen van de drugsbaronnen bedoeld. Je ziet deze drugsdealers niet, maar ze houden de zo ogenschijnlijk gemoedige favela in hun greep. Volgens de Nederlandse correspondente van Trouw, Stijntje Blankendaal, is het leven in een favela eigenlijk niet zo anders als het onze. Het meerendeel staat iedere dag op en gaat naar zijn of haar werk, zorgt voor de kinderen en gaat in de avond ergens een hapje eten. Het zijn die rotte appels die het leven in de favela nogal eens knap lastig maken.

In Paraíso wonen 80.000 mensen. Niet dat dit allemaal netjes geregistreerd wordt, maar dat is de schatting. Officieel wordt er in een favela weinig aan registratie gedaan. In principe zijn de huizen in een favela illegaal, maar ze worden gedoogd. Volgens de Braziliaanse wet is een gebouw met een dak namelijk een huis en huizen mogen volgens de wet niet verwijderd worden.

Een mooi plaatje is zo´n favella nou ook weer niet. De meeste huizen zijn van baksteen en worden dicht op, naast en onderhand zelfs in elkaar gebouwd. Het stinkt er en de armoede is overal te zien. De straatverkopers lopen je onderhand omver met cd´s van de Backstreet Boys. Maar gelukkig doet de plaatselijke woningassociatie er goed werk. Er is een zwembad en een wijkcentrum met een theater en voetbalveldje. Ook proberen zij het analfabetisme te bestrijden. Een pittig aantal van 50.000 van de 80.000 inwoners kan niet lezen en schrijven.

Veel van de inwoners voelen een enorme verbondenheid met de favela waar ze zijn geboren. Velen willen er nooit meer weg. Het is hun leven, alles wat ze willen is er te vinden. Ik kijk naar de voetballende kindjes. Wie weet is er voor hen later een reden om uit Paraíso te vertrekken als de nieuwe Ronaldo of Romária. Voor vele anderen zal dit armoedig, bizarre maar ook bijzondere plekje voor altijd hun enige thuis blijven.