Iedereen die ouder is dan achttien en de Nederlandse nationaliteit heeft mag stemmen. Toch zijn er uitzonderingen. Want wanneer mag en kan een geestelijk beperkte of iemand met een psychische stoornis stemmen en wanneer niet?

Bron: Google.nl

In principe heeft ieder persoon stemrecht als hij aan de leeftijd- en nationaliteitsvoorwaarden voldoet. Een psychiatrische patiënt of gehandicapte heeft dat dus ook tenzij door de rechter is beslist dat iemand onbekwaam is.

Als iemand wegens fysieke omstandigheden niet in staat is om zelf naar het stemhokje te gaan, is het toegestaan om een betrokken hem te laten begeleiden. De naam van die betrokken zal vastgelegd worden in het proces-verbaal waarin de kiesvoorwaarden worden opgenomen.

De Vereniging Gehandicaptenzorg Nederland heeft een notitie opgesteld waarin duidelijk wordt wanneer een verstandelijk beperkte wel of niet mag stemmen:

De instelling waar de persoon bij aangesloten is, overhandigd de stempas aan de cliënt. Als de cliënt niet kan stemmen, overlegt de instelling met de vertegenwoordiger. De cliënt mag iemand anders voor zich laten stemmen. Bij voorkeur de vertegenwoordiger of iemand uit zijn naaste kring. Hulp bij het vervoer naar het stembureau is de verantwoordelijkheid van de cliënt of zijn vertegenwoordiger. Kan de cliënt dat niet of is hij daartoe niet bereid, dan kan de instelling daarvoor zorgen. Over eventuele kosten daarvan wordt vooraf overlegd. In het stembureau wordt niet gekeken of iemand zijn wil kan bepalen. Hulp in het stemhokje is alleen mogelijk voor mensen met een fysieke beperking. Aan mensen met een verstandelijke beperking kan er uitleg worden gegeven, buiten het stemhokje, over het gebruik van het stembiljet.

Ook mensen die onder curatele staan mogen tegenwoordig stemmen. Van hun curatoren (iemand die aangesteld is door de rechter. Hij wordt o.a. betrokken bij belangrijke beslissingen zoals stemmen) wordt dan verwacht dat ze de keuze goed bespreken met de patiënt. De verstandelijk beperkte moet wel zelf de uiteindelijke stem uitbrengen.